Een verstoorde nachtrust door ademstops tijdens de slaap? Slaapapneu is een veelvoorkomende maar vaak onopgemerkte aandoening waarbij de ademhaling ’s nachts herhaaldelijk stopt of vertraagt. Dit heeft niet alleen invloed op de slaapkwaliteit, maar ook op de algemene gezondheid. Binnen de MKA-chirurgie bekijken we of anatomische oorzaken een rol spelen — en of er oplossingen zijn, van hulpmiddelen tot heelkundige correcties.
Wat is het?
Slaapapneu is een aandoening waarbij de ademhaling tijdens
de slaap herhaaldelijk stopt of sterk vermindert. Deze onderbrekingen kunnen
tientallen tot zelfs honderden keren per nacht voorkomen, vaak zonder dat de
patiënt het zelf merkt. Toch heeft slaapapneu een grote impact op de gezondheid
en levenskwaliteit: vermoeidheid overdag, concentratieproblemen, hoofdpijn en
een verhoogd risico op hart- en vaatziekten zijn veelvoorkomende gevolgen.
Eén van de meest voorkomende vormen is obstructieve
slaapapneu (OSA). Hierbij raakt de bovenste luchtweg tijdelijk geblokkeerd
door verslapping van de keel- of tongspieren. De oorzaak is vaak anatomisch:
een nauwe keelholte, een terugliggende onderkaak of vergrote weke delen kunnen
allemaal bijdragen tot het ontstaan van apneus.
Wat zijn de symptomen?
Snurken is niet alleen vervelend, maar leidt vaak tot obstructieve slaapapneu. Obstructieve slaapapneu is een ernstige aandoening die verschillende levensbedreigende ziekten kan veroorzaken of verergeren. Diabetes, hypertensie, hartfalen zijn de belangrijkste. Door de verstoorde slaap heeft slaapapneu ook een belangrijke negatieve invloed op het dagelijkse psychosociaal en professioneel leven van deze mensen. Tenslotte kan deze vermoeidheid en slaperigheid overdag leiden tot ernstige ongevallen.
Hoe gaan we te werk?
Vooraleer over behandelingsmethoden te spreken, maakt een polysomnografie (slaaponderzoek), eventueel aangevuld met andere onderzoeken, duidelijk dat de diagnose van obstructieve slaapapneu kan gesteld worden. De eerste stappen die dan moeten gezet worden; zijn vermagering, rook- en alcoholstop. Daarna zijn er verschillende opties mogelijk.
De voorkeursbehandeling voor ernstige slaapapneu is tot op heden nog steeds de CPAP, waarbij de dichtvallende luchtweg tijdens een apneufase door een pompje weer opengeblazen wordt. Hiervoor moet je wel de ganse nacht een masker dragen, waardoor deze luchtstroom onder positieve druk in de bovenste luchtwegen kan gepompt worden. Voor matige tot ernstige slaapapneu maken wij vaak een MRA (mandibulair repositie apparaat). Dit is een mondstukje dat na analyse van mond-, kaak- en aangezicht, individueel vervaardigd wordt door een gespecialiseerd technisch lab. Vooral mensen met een terugliggende onderkaak (‘dubbele kin’) hebben veel baat bij deze behandeling. Doch ze komt ook in aanmerking bij mensen met normale kaakverhoudingen.
Indien het MRA een duidelijk positief effect heeft op de slaapapneu, kan een bimaxillaire osteotomie met bovenkaakverbreding en liposuctie van de hals een definitieve oplossing bieden voor obstructieve slaapapneu (volgens de recentste wetenschappelijke literatuur met meer dan 90% succes). Tijdens deze operatie worden bovenkaak, onderkaak en soms de kin naar voor geplaatst, wordt de bovenkaak verbreed en wordt het overtollige vet uit de nek weggezogen. De operatie is ingewikkeld en duurt twee à drie uur, maar de resultaten kunnen verbluffend zijn. De mensen blijven 1 tot 2 nachten in het ziekenhuis en zijn 2 weken werkonbekwaam. Deze ingrepen gebeuren best in combinatie met orthodontie, om een juiste kaak- en beetverhouding te bekomen.
